تبلیغات
مدرسه ی شاد
مدرسه ی شاد
مدرسه ای شاد برای دانش آموزان شاد

 مقدمه
       امروز در همه ی نهادها و سازمان های دولتی و غیردولتی اولویت و دغدغه خاطر مدیران و اعضای سازمان بحث نیروی انسانی، و توجه به این عامل مهم تاثیر گذار در روند فعالیت های سازمانی است و از طرفی بقاء و دوام هر سازمانی به نیروی انسانی آن ارتباط دارد برآورده نمودن و یا تا حدی ارضاء نمودن نیازهای به حق افراد سازمان از عواملی است که بر رشد و شکوفائی وافزایش بازده سازمان و میزان تحقق بالای اهداف می انجامد. اگر مدیران و دست اندرکاران به عنوان یک سازمان گسترده و پیچیده انسانی به این امر توجه کند دسترسی به اهداف عالیه  آسان تر خواهد بود.
یکی از نیازهای انسان امروزی که غوطه ور در دنیای صنعتی و الکترونیکی است داشتن روحیه ی شاداب و با نشاط می باشد. شادمانی که در زیر به تعریف آن اشاره می شود هم  به فرد در رشد خود و فعالیت بهتر و مفید در سازمان و هم در برقراری ارتباطات سازمان به مدیران کمک می نماید. تعاریفی از شادمانی جهت  روشن شده بحث ارئه  می شود:
الف) شادمانی: روانشناسان سه عامل را برای شادمانی شناسایی کرده اند: لذت بردن از زندگی، به کارگیری توانایی فردی به طور بی وقفه و درک آن چه برتر از ماست وقتی که سطح درآمد افراد به حد معینی می رسد دیگر درآمد بیشتر آن ها را خوشنود نمی کند( سوزان الدریچ/ ترجمه، صافی1383)
شادی به نظر مردم عامه مترادف با لذت و در سطح بالاتر و از نظر خاص معادل عملکرد خوب است. روان شناسان  در صدد هستند تا عامل شادی و فرایند هایی را که باعث شادی می شوند، پیدا کنند تا بتوانند راه هایی را برای بهبود شادی بیابند. آن ها دریافتند که افرادی که باعث عزت نفس، احساس کنترل، خوشبینی و هدفمندی بیشتری دارند از افراد دیگر شاد ترند
یکی  از رایج ترین روش هایی که افراد شاد را با آن تعریف می کنند لذت بردن است. افراد شاد را با لذت بردن رضایت مندی از زندگی،  نداشتن احساس منفی تعریف می کنند. لذت جنبه ی هیجان و شادی است و رضایتمندی جنبه ی شناختی آن است( ماهنامه ی موفقیت/شماره 47 ص 36)
عواملی که در ایجاد نشاط و شادمانی در مدارس تاثیر دارند: آن چنان که اشاره شد سازمان های آموزشی بیشترین فعالیت و هدف شان برآورده شدن نیاز های عوامل انسانی اعم از تعلیم دانش آموزان و خانواده و جامعه است. همچنین عوامل مهم در ایجاد شادمانی در مدارس تاثیر دارند که به هر کدام اشاره های اجمالی می شود:
به دو دسته تقسیم می شدند:
                                                                                    الف) نقش عوامل فردی و افراد سازمان  
نقش عوامل سازمان یا مدرسه:
                                                                                  ب) نقش عوامل خود سازمان یا مدرسه

نقش معلم :
الگو بودن معلم از نظر آراستگی های ظاهری و اخلاق مانند عدالت معلم در تشویق و فراهم کردن محیطی امن برای مشارکت فعال دانش آموزان یکی از روش های موثر برای تقویت مشارکت دانش آموزان، تقویت رفتارهای مناسب دانش آموزان به دو صورت کلامی و غیر کلامی است. بدین منظور با دانش آموزان تماس چشمی مکرر داشته باشید. عباراتی نظیر: "خوب است، جالب است و ... " را برای دانش آموزان شرکت کننده در بحث بکار ببرید و در گفته های خود به نظرات دانش آموزان اشاره کنید. همچنین سعی کنید در اولین جلسات هرچند به مدت کوتاه همه دانش آموزان در مباحث کلامی شرکت دهید. نسبت به میزان مشارکت دانش آموزان در کلاس هوشیار باشید و دقت کنید چه کسانی ساکت هستند و آن ها را با گفتن این جمله که"شما در این مورد چه فکر می کنید؟"  به صحبت کردن و مشارکت در مباحث کلامی تشویق کنید. (هاشمی 1383)
فضای فیزیکی مدرسه:
از سر درب مدرسه گرفته باید از نظر معماری –  شادمانی را در آموزان فراهم کند تا محیط فیزیکی کلاس، راه رو ها ، فضای آزمایشگاهی، کارگاهی، میا دین، و امکانات ورزشی تجهیزات لازم آن ها و وجود کتاب خانه ها با سالن مطالعه دلنشین، سرویس های بهداشتی از جمله عوامل مهیا کننده ی فضای فیزیکی مناسب در یک مدرسه است. این عوامل در ایجاد انبساط خاطر یا برعکس گرفتگی روحی، کسالت و خمودگی دانش آموزان بسیار موثر باشد(هاشمی 1383)
اگر بپذیریم که شاد بودن فضای کلاس و محیط مدرسه یکی از عوامل ایجاد انگیزه برای درس خواندن و حفظ سلامتی و بهداشت روانی بچه ها است. پرداختن به این امر مهم بخشی از فعالیت های تربیتی مدارس را پوشش میدهد. در برنامه های شورای مدرسه می توان فایل مخصوصی گشود تا معلم و مسئولان ایجاد روحیه ی شاد و مبارزه با افسردگی را بخشی از فرآیند آموزشی و تربیتی خود بدانند و ابتکارات تازه ایی خلق کنند که برای بچه ها جذاب و شادی آور باشد به طوری که برای آمدن به مدرسه روز شماری کنند .

فعالیت های فوق برنامه:
به اعتقاد فریر  سهیم ساختن شاگردان در امور مدرسه یکی از اصولی است که امروزه متداول گشته. این امر گذشته از ارضاء حس استقلال طلبی نوجوانان وقتی اشکال و انتقادی در امور مدرسه پیدا شود، از آن جایی که خود نوجوانان سهیم بوده اند، کمتر مزاحمت اولیای مدرسه را فراهم می آورند(کرمی نوری /  مرادی / 1369)
مدرسه ها فقط تامین کننده ی تعداد ظاهری نیروی انسانی جامعه نیستند بلکه باید بگوییم مدارس تامین کننده ی نیروی انسانی کیفی جامعه اند و شادی دانش آموزان به نوعی مطالبات مردم از محیط زندگی خود است. عواملی که می تواند این سرمایه ی ملی را برای رشد بهینه و کیفی آماده کند، مهارت های رفتاری است که در محیط آموخته می شود نه در فقط محفوظات علمی  عدم آگاهی بین واقعیت ها تجاهل به این واقعیت ها منجر به آن می شود، که یک فاصله ی ذهنی بین قشر دانش آموز و نظام آموزشی ما می شود.(حاجی حسین نژاد / 1384 / ص11)
نقش قوانین و مقررات
اجرای انعطاف پذیر و شجاعانه مقررات در مدارس به شکلی که دانش آموزان احساس آرامش و نشاط کنند بر میزان رضایت شادابی آنها افزوده می شود ارسطو شادی را  عبارت از زندگی معنوی می داند (آیزیک1990)
     آرگایل 2003 شادی را ترکیبی از وجود عاطفه منفی و رضایت از زندگی میداند  با این وصف  می توان گفت معنای شادی این است که حالتی پایدار که در ان به این شرط مطلوبترین نسبت تمایلات ارضا شده به کل تمایلات روی می دهد که تمایلات ارضا شده مشتمل باشند بر ارضا های که از طریق تمایلات ویژه بیش از آنها رخ نمی دهد بلکه به واسطه تعجب  حاصل می شود  لذا هرکسی به فرا خور خود شادی را احساس و تجربه می نماید  که مدارس و قوانین حاکم بر آن نقش مهمی در احساس شادی در کودکان و نوجوانان بازی می کنند
نقش رنگها و پوشش در مدارس
به عقیده روان شناسان رنگ اشیا، فضا و لباس افراد تاثیر مستقیمی در برقراری ارتباط شخص با آنها دارد بار ها کوشیده ایم با فرد ،فضا و یا حتی غذایی که می خوریم ارتباط برقرار کنیم اما نتوانسته ایم  زیرا این دقیقا تاثیر رنگ آنها بر روان ماست
از اینرو تا زمانیکه دانش آموزان نتوانند خود را با فضای کلاس ،اشیای داخل آن میز و نیمکت ،لباس معلم و مانند انها تطبیق دهد نمی تواند از حضور در کلاس درس لذت ببرد و در فضای آن احساس آرامش کند .
به همان میزان که رنگ قرمز محرک و شادی بخش است ،رنگ آبی ایجاد آرامش می کند و احساسی آمیخته با صلابت و شکوه در فرد ایجاد می کند  و رنگ صورتی مهربانی و عطوفت ایجاد می کند و000
در نتیجه استفاده از لباس های مدل دار و ترکیبی از چند رنگ شاد  و رنگ آمیزی علمی فضا  در مدارس بر شادی دانش آموزان خواهد افزود (صفر زاده خسرو شاهی 1383ص8)

نقش خود افراد
شادی  یک حس درونی است که به ما می گوید همه چیز روبراه است شادی عدم وجود ترس ،پریشانی و ناسازگاری است و به مفهوم آرامش ،خشنودی و مسرت و آسودگی خاطر است به اعتقاد "ری" (ترجمه پروین 1379)نکته مهم این است که شادی یک انتخاب است همواره در دسترس و درون انسانها است و با رضایت درونی ،امید و آسودگی خاطر می توان به شادی رسید
شاخص های شادی که در شاداب سازی خویشتن قابل اهمیت هستند به شرح زیر میباشند نگرش مثبت به زندگی ،خود پنداری مثبت ،احساس سلامت روانی ،تعادل عاطفی ،  آرامش روانی  و امید به آینده (راشیانوف ترجمه تمدن 1381)

 


اهمیت و فواید شادمانی
 

و البته اهمیت شاداب سازی مدارس و آن گاه برای دست اندر کاران آموزش و پرورش هویدا می شود که بر مسائل عاطفی، روحی و روانی کودک تسلط داشته باشد و بدانند که انسان شاداب راحت تر و بهتر و مفید تر تصمیم گیری می کند و با آن ها روابط مسالمت آمیز داشته  و در نتیجه سرما یه ی اجتماعی توسعه یابد. یکی از مهمترین رسالت های آموزش و پرورش ایجاد پویایی و سرزندگی در جامعه است.
پویایی و تحرک جامعه، فراوانی عناصر شادی آفرین مشروع و کم بودن اضطراب و افسردگی و غم در جامعه بستگی دارد.
نقش نشاط و پویایی در جامعه به حدی است که یکی از معلمان اجتماعی به نام(جان راسکین) معتقد است ثروتمند ترین کشور کشوری است که افراد شاداب و شرافتمندانه را زیر بال خود دارد. یکی از نشانه های شکل گیری شخصیت نشاط و انبساط روحی است و اضطراب و تشویش خاطر عامل مهمی در رشد استعدادها می باشد. به اعتقاد روان شنا سان شادی نتیجه ی عمل هماهنگ و منسجم و سازمان یافته ی همه عواطف یک فرد است. همچنین نشاط و آرامش روحی زمینه های باروری خرد و اندیشه را بو جود می آورد(طریقه دار/1379)
 
باید پذیرفت که شادی و غم در زندگی اجتماعی انسانها تاثیرات عمد های دارد متاسفانه گاه در جامعه امروزی ما به آنچه تعبیر های غلط و بدون استدلال تفکر شادی متروک شده و علی رغم آنکه در فرهنگ دینی ما شادی و نشاط از آموزه های محکم و انکار ناپذیر است برخی به غلط اندوه و گوشه نشینی را جایگزین شادی و نشاط نموده اند تا جای که آثار زیانبار آن هر روز بیشتر از پیش نمایان می شود
لازمه شادی و نشاط بودن چیزی نیست جز مثبت اندیشی و جستجوی خوبی ها و زیبای ها انسان با نگرش منفی به دنیا چیزی جز روحیه ی افسرده، چهره ای غمگین و حالتی خشمگینانه ندارد و این نگرش منفی تخریبگر جامعه است. نباید فراموش کرد که رخدادهای اجتماعی راه حل هایی اجتماعی دارد و راهکارهای جمعی در برخورد با چنین مشکلاتی می تواند بسیار کارساز باشد. به یاد بسپاریم که پیشگیری کارآمدتر از درمان است.
ماده ی اولیه ی تغییر جامعه و تحول، تعامل درونی انسان هاست. در جامعه ای خوشحال و خرسند تولید بهتر و اشتغال بیشتر و اقتصاد سالم تر خواهد بود. بدون شک در چنین محیطی امنیت اجتماعی و فردی راحت تر بدست می آید.
در محیط شاد ذهن انسان پویا، زبانش گویا و استعدادش شکوفا می شود. باید توجه داشته باشیم نسل غمزده محکوم به شکست است و از این بابت بر دلسوزان جامعه واجب است روح شاد و نشاط را در رگ حیات جامعه تزریق کنند.
مدرسه جایگاهی است که ضمن آموزش علوم تجربی، مفاهیم ریاضی، زبان و علوم اجتماعی، کوشش و جهت داری نیز برای ایجاد فهرست های علمی تعریف مهارت های زندگی و آموزش آن به دانش آموزان فراهم می کند و به طور کلی مهارت های لازم را برای داشتن یک زندگی موفق آمیز به دانش آموزان یاد می دهد. تا دیروز هدف آموزش و پرورش ابتدایی این بود که کودک در خواندن، حساب کردن و نوشتن مهارت یابد اما امروزه آموزش و پرورش نوپدید، افزون بر مهارت ها نیاز های جدیدی در قالب کسب مهارت های زیستن، حل مسئله در موقعیت های جدید زندگی یعنی چگونگی راه یابی با چاله های هزاره ی سوم مطرح شود. این مباحث توانایی مقابله را در دانش آموزان افزایش داده و آن ها را برای زندگی آینده در جامعه آماده تر و موفق تر می سازد. زیرا هر گاه دانش آموزان در مدرسه طرز برخورد با مشکلات و ضربه ها و ناملایمات زندگی آمیخته و نحوه ی مقابله و رویارویی با تر دیدهای ناکامی، غم و غصه و ترس ها و خصومت ها و پایداری و حفظ ایمان و عقیده را یاد گرفته باشد به آسانی دست از تلاش نکشیده و امیدوارانه به فعالیت خود و زندگی ادامه می دهد و به عبارت دیگر هر گاه مدرسه نتواند مهارت های اساسی زندگی را به دانش آموزان انتقال دهد آنان به علت فقدان توانایی های لازم و اساسی و رویارویی با مسائل زندگی امید کمتری به مویقیت و زندگی دارند و وقتی که مدرسه جای برای آموزش مهارت های کاربردی زندگی باشد برای دانش آموزان مدرسه نشانه آور خواهد شد و آنها با ذوق بیشتری به مدرسه خواهند رفت و برای رسیدن به اهداف خود سر سخت و تلاش خواهند کرد
مهم ترین مؤلفه شاد بودن امید به زندگی است به عبارت دیگر بین شاداب بودن و امید به زندگی رابطه مستقیم و دو طرفه دارد به این معنی که هر چه امید به زندگی در انسان قوی تر باشد با شادابی و نشاط بیشتری زندگی خواهد کرد یکی از اهداف تعلیم و تربیت باید معنا دار کردن زندگی و فرایند خوب زیستن باشد اگر در مدرسه شادی و نشاط نباشد زیستن برای یادگیری و یاد گیری برای زیستن نخواهد شد (صبا غیان/ صص 34 -30 )

راهکارهای افزایش شادی
 ارائه راهکارها و عوامل افزایش شادی خود مقوله ای وسیع است که باید در  مقاله ای ویژه به آن پرداخت با این وصف چند راه کار افزایش شادی را بیان می نماییم
-ایمان و فرائض دینی را سر لوحه زندگی خود قرار دهید
-دوستانی انتخاب کنید که درونی شاد داشته باشند
-بیشتر به چهره خنده رویان بنگرید
-هر از چند گاهی تماشاگر عکس های شاد خود باشید
-از صحنه های شاد و محیط های نشاط انگیز عکس بگیرید
-با دوستان قدیمی نشست داشته و یادآور خاطرات شیرین شوید
-به قدر نیازتان بخوابید و از بی خوابی مزمن بپرهیزید
-روزانه سعی کنید از ورزش ،مطالعه و موسیقی آرام و ملایم برخوردار شوید
-در زندگی امیدوار و هدفمند باشید
- تابلوی زیبا و مناظر طبیعی را در محل دید خود در منزل نصب کنید
- به روی دیگران لبخند و تبسم نمایید(پیام مشاور 1383)

چوشادی بکاهد ، بکاهد روان                                                   خرد گردد اندر میان نا توان

مده دل به غم تا نکاهد روان                                            به شادی همی دار دل را جوان


 





نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 17 فروردین 1390 توسط سعیده خفاف
درباره وبلاگ

آرشیو مطالب

آخرین مطالب

نویسندگان

نظر سنجی

لینكستان

آمار سایت



جاوا اسكریپت

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
سخنان بزرگان

دانلود اهنگ

دانلود

دانلود رایگان

دانلود نرم افزار

دانلود فیلم

دانلود

شادزیست

قالب وبلاگ

لیمونات

شارژ ایرانسل

تک باکس

دانلود نرم افزار